​Απόλλων Αιγλήτης: Πολιτιστικό έγκλημα στο μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας στην Ανάφη

Η επίμαχη σκηνή του ντοκιμαντέρ του Κώστα Γαβρά για το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης που ψαλιδίστηκε με παρέμβαση της Ιεράς Συνόδου επειδή απεικόνιζε ρασοφόρους χριστιανούς να σκαρφαλώνουν στις μετόπες του Παρθενώνα και να καταστρέφουν τα φειδιακά ανάγλυφα, επαναλαμβάνεται στις μέρες μας στην Ανάφη, στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής – Παναγίας της Καλαμιώτισσας, χτισμένο στα λείψανα του επιφανούς αρχαίου ναού του Απόλλωνα Αιγλήτη. 

Η Ανάφη σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία αναδύθηκε από το βυθό του Αιγαίου, με διαταγή του Απόλλωνα για να προσφέρει καταφύγιο στους Αργοναύτες. Συγκεκριμένα, οι Αργοναύτες καθώς επέστρεφαν από την Κολχίδα, διασχίζοντας το Κρητικό Πέλαγος για να μπουν στο Αιγαίο, μια νύκτα κατασκότεινη, δίχως άστρα και φεγγάρι, έπεσαν πάνω σε σφοδρή κακοκαιρία. «Δαρμένοι από τους ανέμους, κυνηγημένοι από το σκότος, αυτοί οι πανάρχαιοι εξερευνητές, οι Αργοναύτες, με καλύτερον από όλους τον Ιάσωνα, ταλαιπωρήθηκαν, κινδύνεψαν, ενώ απεγνωσμένα απευθύνονταν στον Απόλλωνα ικετεύοντάς τον. «Δεν ξέραν αν στα νερά πλέαν ή στον Άδη» (Απολλώνιος ο Ρόδιος). Είχαν πλέον αποθαρρυνθεί. Χανόταν και η Αργώ ακυβέρνητη· κι εκείνοι, με όσες δυνάμεις τούς απέμεναν, εκλιπαρούσαν. Έως ότου στο σκότος και στο έρεβος, στα κύματα που λυσσομανούσαν να τους καταπιούν, στην κοσμοχαλασιά, ορθώθηκε υψώνοντας και τα δυο χέρια ο Ιάσων, και με φωνή δυνατή, παλλόμενη, και με δάκρυα, και με τάματα, κάλεσε τον Φοίβο να τους γλιτώσει. Ο θεός, ανταποκρινόμενος στις εκκλήσεις του, διέχυσε φως υπό μορφή κεραυνού, οπότε οι Αργοναύτες είδαν εμπρός τους να γεννιέται από τα κύματα το νησί. Εκεί βρήκαν απανεμιά και σωτηρία: ΕΦΑΑΝΘΗ ΝΗΣΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΗΝ ΦΟΙΒΟΣ ΑΝΕΦΗΝΕΝ (Απολλώνιος ο Ρόδιος, «Αργοναυτικά») , («Ανάφη» της Ελένης Σαραντίτη).

Με την ανατολή του ηλίου, στο πρώτο άλσος που συνάντησαν, ίδρυσαν βωμό για να τιμήσουν τον Απόλλωνα Αιγλήτη (= αυτού που λάμπει, Αίγλη) για τη σωτήρια αίγλη (λάμψη κεραυνού) που έριξε μέσα στην καταιγίδα. Το νησί ονομάστηκε  Ανάφη γιατί αναφάνηκε μέσα στη θάλασσα και έκτοτε ο θεός λατρεύτηκε ως Αναφαίος ή Αιγλήτης (τω παρά προσδοκιών Αναφανήναι). Κάθε χρόνο οι αρχαίοι κάτοικοι του νησιού τιμούσαν τον Απόλλωνα με μια γιορτή που ονομαζόταν Υακίνθεια. Η Ιερά Οδός που οδηγούσε στο Ιερό του Απόλλωνα ξεκινούσε από την ανατολική πλευρά της πόλεως και ακολουθώντας το διάσελο κατέληγε στη θέση όπου σήμερα βρίσκεται το Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, αφιερωμένο στην Παναγία την Καλαμιώτισσα (γέννηση της Θεοτόκου).

Στα ανατολικά της Ανάφης δεσπόζει ο Βράχος, ένας ασβεστολιθικός μονόλιθος με ψηλότερη κορυφή το Κάλαμο που αποτελεί το κυριότερο αξιοθέατο του νησιού. Ο Κάλαμος αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο μονόλιθο της Μεσογείου, μετά το Γιβραλτάρ. Ο Γάλλος περιηγητής του 18ου αι., Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ, τον αποκαλεί τον πιο τρομακτικό βράχο του κόσμου.  Ο βράχος έχει ενταχθεί στο περιβαλλοντικό δίκτυο Natura 2000. Στην κορυφή του Καλάμου, στην οποία οδηγεί μονοπάτι από τη μονή Ζωοδόχου Πηγής, βρίσκεται η παλιά μονή της Παναγίας της Καλαμιώτισσας, που κτίσθηκε το 1715, δίπλα σε ερείπια μεσαιωνικού οχυρού.

Το  μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής (νέα μονή Παναγίας Καλαμιώτισσας) βρίσκεται πάνω στο στενό ισθμό που χωρίζει τον κύριο όγκο του νησιού από το μεγαλοπρεπή βράχο του Κάλαμου, χτισμένο στη θέση του επιφανούς αρχαίου ναού του Απόλλωνα Αιγλήτη. Στον περίβολο του ιερού αυτού ναού του Απόλλωνα καλούμενου και «Αναφαίου», βρίσκονταν βωμοί και άλλων θεοτήτων όπως της Άρτεμης της Αφροδίτης, του Ασκληπιού των οποίων δέσποζε ο βωμός του Δία του «Κτησίου». «Μάλιστα, όταν ανεγειρόταν η Μονή στα ερείπια του ναού του Αναφαίου, χρησιμοποιήθηκε και αρχαίο οικοδομικό υλικό και επιγραφές ακόμη. Εάν δε παρατηρήσει ο επισκέπτης και μόνον το πλακόστρωτο της εισόδου της Καλαμιώτισσας, θα θαυμάσει, θα συγκινηθεί, ίσως όμως και να προβληματισθεί βαθύτατα στη θέα των αρχαίων πολύτιμων και περίτεχνων μελών που εμφανώς λαμπρύνουν τον αύλειο ιερό χώρο· φροντίδι των μοναχών, βέβαια» («Ανάφη» της Ελένης Σαραντίτη). Εντός του αρχαιολογικού χώρου που κατέχει η μονή βρέθηκαν πολλά αρχαία που μεταφέρθηκαν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, ενώ κάποια εξ ίσου σημαντικά φυγαδεύτηκαν στο Αυτοκρατορικό Μουσείο της Αγίας Πετρούπολης, το γνωστό Ερμιτάζ, από τους Ρώσους την περίοδο που η νήσος τελούσε υπό ρωσική κατοχή (1770-1774). Το μοναστήρι  οικοδομήθηκε το 1850 μ.Χ., από τον ηγούμενο μακάριο Αρβανίτη ή Μαύρο, από την Ανάφη. Αριστερά της μονής βρίσκεται ο ναός του Αγίου Μακαρίου και από κάτω ο παλαιός ναός της Ζωοδόχου Πηγής, ο οποίος χρησίμευε και ως δεύτερο Καθολικό. Τώρα είναι αφιερωμένος στους Αγίους μάρτυρες… Απόλλωνα και Σωκράτη.

Από τα χρόνια της τουρκοκρατίας ως τις μέρες μας, η μονή λειτουργεί ως προσκύνημα με εξαιρετική απήχηση μέσα κι έξω από τα όρια της Ανάφης. Στις 7-8 Σεπτεμβρίου γίνεται το μεγάλο πανηγύρι του νησιού προς τιμήν της Παναγίας της Καλαμιώτισσας, που μέχρι το 1887 γινόταν στην παλιά μονή της Παναγίας, πάνω στο βράχο του Καλάμου. Το 1887 ανήμερα της πανήγυρης προς τιμήν της Παναγίας της Καλαμιώτισσας, ένας κεραυνός έπεσε και σκότωσε επτά άτομα, μεταξύ αυτών και τον ηγούμενο της μονής και τον εφημέριο της Ανάφης. Από τότε το πανηγύρι γίνεται στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, στη θέση όπου υπήρχε ο αρχαίος ναός του Απόλλωνα Αιγλήτη. 

Στις μέρες μας, «ένα πολιτιστικό έγκλημα άνευ προηγουμένου διαπράττεται στο μοναστήρι της Καλαμιώτισσας στην Ανάφη», όπου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας του Σεπτεμβρίου του 2009, «οι μοναχοί επεμβαίνουν στο αρχαίο ιερό του Απόλλωνα Αιγλήτη, προκειμένου να χτίσουν μάντρες, πλακόστρωτα και παρεκκλήσια…» [η εικόνα 1, που δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία τον Σεπτέμβριο του 2009, είναι από την Ελλάδα του 21ου αιώνα…] [οι εικόνες 2 και 3 από άλλες πηγές]

«Τώρα οι καλόγεροι χτίζουν με ταχείς ρυθμούς ένα πλακόστρωτο, σε πλάτωμα δίπλα στο μοναστήρι, και αρχαιολογικό χώρο …ενώ ο κοινοτάρχης Ανάφης Ιάκωβος Ρούσος νίπτει τας χείρας του…», αναφέρει το δημοσίευμα που υπογράφει η Ελιζαμπέττα Καζαλότι,  συνεχίζοντας ως εξής:«Η μονή του Προφήτη Ηλία Θήρας (σ.σ. στην οποία ανήκει το μετόχι της Παναγίας Καλαμιώτισσας στην Ανάφη) είναι γνωστή για τις ιδιότυπες δραστηριότητές της. Την άνοιξη του 2007 εκμίσθωσε έκταση 3.400 στρεμμάτων από το σύνολο της μοναστικής περιουσίας στην Ανάφη, η οποία περιλαμβάνει τον λόφο με ιερό του Απόλλωνα και άλλα αρχαία μνημεία, στον κ. Γρηγόριο Μαυρουδή, επικεφαλής ομίλου εταιρειών που έχουν την έδρα τους στη Λευκωσία της Κύπρου (ετήσιο μίσθωμα 20.000 ευρώ).

«Σε διένεξη βρίσκεται η Αρχαιολογική Υπηρεσία με τον ηγούμενο της μονής Προφήτη Ηλία Θήρας. Διαρκή σύγκρουση προκαλούν οι προτάσεις της μονής, οι οποίες αφορούν διάφορες διαμορφώσεις και «ευπρεπισμούς» χωρίς την άδεια της Υπηρεσίας και με κινδύνους για τα μνημεία. Στην κατηγορία των μνημείων, μάλιστα, δεν ανήκει μόνον ο ναός του Απόλλωνα Αιγλήτη, αλλά και τα κτίσματα του μετοχιού, που ιδρύθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα».

«Τα μελλοντικά σχέδια της επένδυσης, για τα οποία έχει μιλήσει ο ίδιος ο ηγούμενος της μονής Προφήτη Ηλία Θήρας κ. Δαμασκηνός Γαβαλάς στις κοινοτικές αρχές της Ανάφης, περιλαμβάνουν τη δημιουργία «ξενώνων» που θα αναπτύξουν τον τουρισμό της περιοχής. Περιλαμβάνουν ακόμη γήπεδα μπάσκετ, τένις και βόλεϊ, θέατρο και άλλες εγκαταστάσεις «θρησκευτικού» τουρισμού. Η Εφορεία Κυκλάδων δεν έχει λάβει κανένα αίτημα για δραστηριότητες στην περιοχή ούτε από τη μονή Προφήτη Ηλία Θήρας ούτε από τον επιχειρηματία. Κανείς δεν έλαβε υπόψη του τον κηρυγμένο με νόμο αρχαιολογικό χώρο. Το γεγονός ότι η περιοχή του μετοχίου είναι εκκλησιαστική περιουσία δεν αναιρεί καθόλου τον χαρακτήρα της ως αρχαιολογικού χώρου», καταλήγει το δημοσίευμα. (πηγή: http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=81173)

Το πολιτιστικό έγκλημα που διαπράττεται στο μοναστήρι της Καλαμιώτισσας στην Ανάφη, με τη μονή να εκμισθώνει σε επιχειρηματία έκταση 3.400 στρεμμάτων μαζί με τον αρχαίο ναό, αναδεικνύει την ίδια περίοδο και η εφημερίδα «το Βήμα». 

«Στον αρχαιολογικό χώρο που οι  Αργοναύτες, που σύμφωνα με τον μύθο έκτισαν τον ναό του Απόλλωνα Αιγλήτου στην Ανάφη για να τον ευχαριστήσουν το Θεό όταν φανέρωσε το νησί μπροστά τους εν τω μέσω σφοδρής καταιγίδας, πλέον επιχειρεί να «αξιοποιήσει» τουριστικά η Μονή Προφήτη Ηλία Θήρας στην οποία ανήκει το μετόχι της Παναγίας Καλαμιώτισσας – Ζωοδόχου Πηγής που ιδρύθηκε στα νεότερα χρόνια επάνω στα ερείπια του αρχαίου ναού, με το πρόσχημα που χρησιμοποιείται να είναι ο θρησκευτικός τουρισμός, η αγροτική ανάπτυξη και ο αγροτουρισμός,  λέξεις που θολώνουν το τοπίο χωρίς να αλλάζουν όμως την πραγματικότητα», έγραφε τον Ιανουάριο του 2008 η εφημερίδα «το Βήμα», σε δημοσίευμα με την υπογραφή της Μαρίας Θερμού με τίτλο «ΑΝΑΦΗ: Το ιερό του Απόλλωνα έγινε ξενοδοχείο»»!

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η πρώτη ενέργεια έγινε το φθινόπωρο του 2008 στην περιοχή με το όργωμα μιας έκτασης περίπου 40 στρεμμάτων με τρακτέρ(!) μπροστά στο ναό του Απόλλωνα, εντός του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου! Αμπέλια και ελιές υπάρχει η πρόθεση να καλλιεργηθούν εκεί!  

«Ουδείς ενημέρωσε για όλα αυτά ωστόσο την Αρχαιολογική Υπηρεσία, πόσο μάλλον να ζητήσει άδεια. Η Εφορεία Κυκλάδων δεν είχε λάβει κανένα αίτημα για δραστηριότητες στην περιοχή ούτε από τη Μονή Προφήτη Ηλία Θήρας ούτε από τον επιχειρηματία. Ουδείς δηλαδή έλαβε υπόψη του τον κηρυγμένο με νόμο αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος μάλιστα αφορά μεγάλη έκταση». Δηλώσεις στο ΒΉΜΑ έκανε και η τότε  προϊσταμένη της Εφορείας Κυκλάδων, κυρία  Μαρίζα Μαρθάρη: «Όποιος θα ήθελε να κάνει μια μεγάλη επένδυση, για να είναι νομότυπος θα έπρεπε πρώτα να έλθει στην Αρχαιολογική Υπηρεσία» δήλωσε   χαρακτηριστικά.

Για τα μελλοντικά σχέδια της επένδυσης είχε  μιλήσει άλλωστε ο ίδιος ο ηγούμενος της Μονής Προφήτη Ηλία Θήρας κ. Δαμασκηνός Γαβαλάς στις κοινοτικές αρχές της Ανάφης, αναφερόμενος στη δημιουργία «ξενώνων» που θα αναπτύξουν τον τουρισμό της περιοχής και θα συντελέσουν στην… ανάπτυξή της, ενώ παράλληλα θα προσφέρουν θέσεις εργασίας. Την ίδια περίοδο, μάλιστα, η κοινότητα έκανε μια γεώτρηση για νερό σε απόσταση μόλις 150 μέτρων από τον ναό του Απόλλωνα!

Το δημοσίευμα συνεχίζει κάνοντας συνοπτική αναφορά στον αρχαιολογικό νόμο, περιγράφοντας πλήθος παραβάσεων των διατάξεων του νόμου από τον ηγούμενο της μονής  κ. Δαμασκηνό Γαβαλά.

Ο νόμος

Το γεγονός ότι η περιοχή του μετοχίου είναι εκκλησιαστική περιουσία δεν αναιρεί καθόλου τον χαρακτήρα της ως αρχαιολογικού χώρου. Ο νόμος είναι σαφής και ισχύει σε κάθε περίπτωση, μόνο που η συνεργασία μεταξύ της Εκκλησίας και της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας δεν είναι πάντα αρμονική. Στην προκειμένη περίπτωση, μάλιστα, οι δυσκολίες συνεννόησης συχνά έχουν εξελιχθεί σε σοβαρές διαφωνίες. Γεγονός το οποίο επιβεβαιώνει με δηλώσεις της στην εφημερίδα η τότε προϊσταμένη της Εφορείας Κυκλάδων κυρία Μαρθάρη, αναφέροντας ότι η Αρχαιολογική Υπηρεσία βρίσκεται σε μεγάλη διένεξη και μάλιστα επί πολλά χρόνια με τον ηγούμενο της Μονής Προφήτη Ηλία Θήρας.«Υπάρχει μεταξύ μας πλήρης διάσταση απόψεων, διότι αρνείται να δεχθεί ότι το Μετόχι της Παναγίας Καλαμιώτισσας βρίσκεται μέσα σε αρχαιολογικό χώρο και ότι υπάρχει ένας αρχαίος ναός που προστατεύεται από τον νόμο» λέει. Διαρκή σύγκρουση, έτσι, προκαλούν οι προτάσεις της Μονής, οι οποίες αφορούν διάφορες διαμορφώσεις και «ευπρεπισμούς» χωρίς την άδεια της Υπηρεσίας και με κινδύνους για τα μνημεία. 

Άγνωστο με ποια λογική, έτσι, αφαιρέθηκε πριν από λίγα χρόνια η Τράπεζα της Παναγίας Καλαμιώτισσας η οποία είχε «κατασκευαστεί» από ένα αρχαίο μάρμαρο που οι παλαιότεροι είχαν πάρει από τον αρχαιολογικό χώρο, χρησιμοποιώντας ως βάση έναν αρχαίο κίονα. Στη θέση της μπήκε μια νέα από μαλτεζόπλακα, ενώ η παλιά βρίσκεται πλέον κάπου ξεχασμένη, συμπληρώνει η κυρία Μαρθάρη.

Το δημοσίευμα κλείνει με συνοπτική περιγραφή του αρχαιολογικού χώρου εντός του οποίου κτίστηκε τα νεότερα χρόνια η μονή της Παναγίας Καλαμιώτισσας – Ζωοδόχου Πηγής στην Ανάφη.«Το ιερό του Απόλλωνα περιβάλλεται από έναν εντυπωσιακό περίβολο, κατασκευασμένο ισοδομικά από λίθους τεραστίων διαστάσεων. Σώζεται ακόμη και σήμερα σε μεγάλο ύψος κι άλλωστε αποτελεί πια τον περίβολο της Παναγίας Καλαμιώτισσας. Επάνω σε αυτόν είχαν στηριχθεί τα κελιά της και διάφορα προσκτίσματα.

Η τοποθεσία στην οποία βρίσκεται το ιερό του Απόλλωνα, λίγο πάνω από τη θάλασσα, είναι ιδιαίτερου κάλλους, γι’ αυτό και είχε επιλεγεί από τους αρχαίους, οι οποίοι είχαν κτίσει ένα μεγάλο οικοδομικό συγκρότημα όχι μόνο για τη λατρεία, αλλά και για την εξυπηρέτηση των πιστών. Θεωρείται μάλιστα ότι παράλληλα λατρεύονταν και άλλοι θεοί, καθώς υπήρχαν βωμοί για την Αρτέμιδα, την Αφροδίτη, τον Ασκληπιό και τον Δία Κτήσιο. Αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη και οικοδομικό υλικό είναι διάσπαρτα στην περιοχή, ενώ πολλά άλλα χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του χριστιανικού ναού και των εγκαταστάσεων της μονής. Το καθολικό της είναι ένας μονόχωρος ναός με τρούλο, ενώ διαθέτει επίσης ένα νεότερης κατασκευής καμπαναριό. Το μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας με σταυροπηγιακά προνόμια από τα μέσα του 18ου αιώνα δεν έχει μοναχούς εδώ και περίπου 60 χρόνια. Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρείται πλέον μετόχι της μονής του προφήτη Ηλία της Θήρας.

Συστηματικές αρχαιολογικές ανασκαφές στον Απόλλωνα Αιγλήτη, αλλά και σε ολόκληρο το νησί δεν έχουν γίνει, οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος δεν υπάρχει και οι αρχαιολόγοι δυσκολεύονται να τον προφυλάξουν. Ένας και μόνον αρχαιοφύλακας υπάρχει για όλο το νησί, όπως συμβαίνει άλλωστε και σε πολλές άλλες περιπτώσεις. Η πολιτεία δεν μπορεί να προστατεύσει τα αρχαία και δεν μπορεί να ανακόψει την όρεξη για ανάπτυξη εις βάρος τους. Η Ανάφη κινδυνεύει να γίνει ένα ακόμη θύμα», καταλήγει το δημοσίευμα. (πηγή: http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=186358)

[Κοντά στην πόλη της Ναυπάκτου, βορειοανατολικά από το χωριό Μανάγουλη, όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης στο 14ο βιβλίο του, υπήρχε η αρχαία πόλη Ερυθρές που απαριθμούσε κατά τον Θουκυδίδη 14.000 κατοίκους, ήταν δε το μεγάλο λιμάνι του Κορινθιακού κόλπου, στο οποίο κατήλθαν οι Δωριείς το έτος 1104π.Χ. ναυπήγησαν στόλο και πέρασαν στην Πελοπόννησο. Στην πόλη των Ερυθρών κατά την αρχαιότητα υπήρχε ναός αφιερωμένος στο θεό Απόλλωνα με άλσος ελαιών τον οποίο οι χριστιανοί μετέτρεψαν σε ναό, το σημερινό εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία Φανερωμένη), όπου και το νεκροταφείο του χωριού. Το άλσος των ελαιών σώζεται μέχρι σήμερα, ένα δε ελαιόδενδρο μπροστά από το ναό, έχει ηλικία άνω των δύο χιλιάδων χρόνων κατά την εκτίμηση των ειδικών (εικόνα 4)]

– Η γραμμή που ενώνει το ναό του Απόλλωνα Αιγλήτη στην Ανάφη (σήμερα μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας) με τον άγνωστο ναό του Απόλλωνα στην Ναύπακτο (σήμερα εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής – Παναγία Φανερωμένη), διέρχεται ακριβώς από τον ναό του Απόλλωνα στην αρχαία Κόρινθο. Η γραμμή είναι 414.331,43 μ. [εικόνα 5] 

[Ο Απολλόδωρος γράφει πώς η Θεά Αθηνά έκρυψε την ασπίδα της σε έναν λόφο στο Άργος ο οποίος εξ’ αυτού πήρε το όνομα Ασπίδα. Από τον 6ο αιώνα π.Χ., που ο λόφος της Ασπίδας χρησιμοποιείται ως χώρος λατρείας, ιδρύθηκε στη ΝΔ πλαγιά το ιερό του Απόλλωνα Δειραδιώτη στο Άργος. Το Ιερό ανασκάφηκε από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή αλλά επειδή στα μεσαιωνικά χρόνια έγινε στην ίδια θέση μια μεγάλη εκκλησία και άλλα μικρότερα οικοδομήματα, ελάχιστα λείψανα του αρχαίου  ναού διατηρήθηκαν. Από το ιερό του Απόλλωνος Δειραδιώτη  διατηρήθηκαν οι λαξεύσεις στο βράχο για τη θεμελίωση τους, ενώ καλύτερα διατηρήθηκαν ο μεγάλος βωμός του Απόλλωνα και δέκα σκαλοπάτια σκαλισμένα στο βράχο, από τα οποία μπορούσε κανείς να ανέβει από το ιερό του Απόλλωνα στον αμέσως πιο πάνω ισοπεδωμένο χώρο όπου βρίσκονταν άλλα ιερά. 

Μέχρι πέρισυ το Ιερό Απόλλωνος Δειραδιώτη είχε εγκαταλειφθεί πλήρως. Ο αρχαιολογικός χώρος ήταν καλυμμένος από πυκνή άγρια βλάστηση που ξεπερνούσε το ένα μέτρο σε ύψος, ενώ παντού υπήρχαν σκουπίδια των περαστικών. Οι σκόρπιες πέτρες και τα χόρτα καθιστούσαν τον αρχαιολογικό χώρο δυσπρόσιτο για τους επισκέπτες (εικόνα 6).  Έως και αρχικά ονομάτων και ερωτικά μηνύματα είναι χαραγμένα στα ελάχιστα λείψανα του αρχαίου ναού… ! 

Το καλοκαίρι  του 2015, με μέριμνα προφανώς της δημοτικής αρχής της πόλης του Άργους ο χώρος καθαρίσθηκε από τα χόρτα και απομακρύνθηκαν τα σκουπίδια. Σήμερα ο χώρος είναι εύκολα σχετικά προσβάσιμος για τους επισκέπτες (εικόνα 7). 

Εντύπωση προκαλεί στον επισκέπτη ότι μετά τον ευπρεπισμό και την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου, τοποθετήθηκαν εικόνες του Χριστού και της Παναγίας στα δένδρα που βρίσκονται μπροστά στα λείψανα του ιερού του Απόλλωνος Δειραδιώτη! Οι εικόνες είναι δεμένες με σύρμα πάνω στους κορμούς των πεύκων (!) σε ύψος που υπερβαίνει τα 3 μέτρα, κατά τρόπο που κοιτούν προς το ιερό του Απόλλωνα. (εικόνες 8, 9) ]

– Ισοσκελές είναι το τρίγωνο με κορυφή το ναό του Απόλλωνα Αιγλήτη στην Ανάφη (σήμερα μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας), και πλευρές έως (α) το ναό του Απόλλωνα Δειραδιώτη στο Άργος (311.117,72 μ.) και (β) το ναό του Απόλλωνα στη Θήβα (311.117,56 μ.). [εικόνα 10]

– Ισοσκελές είναι το τρίγωνο με κορυφή το ναό του Απόλλωνα στη Δήλο, και πλευρές έως (α) το ναό του Απόλλωνα Αιγλήτη στην Ανάφη (σήμερα μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας) (126.460,33 μ.) και (β) το ναό της Αρτέμιδας στη Βραυρώνα (126.460,77 μ.).  [εικόνα 11]

Για το πολιτιστικό έγκλημα στο μοναστήρι της Παναγίας Καλαμιώτισσας της περιόδου  2008-2010 που είχε επανειλημμένα καταγγελθεί, όπως η σωρεία παραβάσεων εις βάρος του υποκείμενου και παρακείμενου της ιδιοκτησίας της μονής αρχαιολογικού χώρου, με  πλακόστρωση και  κατάχωση  του αρχαιολογικού αυτού χώρου, ενώ την ίδια στιγμή, ο αρχαίος ναός του Απόλλωνα Αιγλήτη, που βρίσκεται μέσα στον περίβολο της μονής παραμένει εγκαταλειμμένος στη φθορά του χρόνου, ενώ ακριβώς δίπλα του δημιουργούνται δωμάτια για την υποδοχή τουριστών στο μοναστήρι, προκειμένου η μονή να υλοποιήσει ένα μεγάλο επενδυτικό σχέδιο για υποδομές εκκλησιαστικού και «ησυχαστικού» τουρισμού με ξενώνες, γήπεδα και εστιατόρια, είχαν καταθέσει ερώτηση στη βουλή οι,  Αλέκος Αλαβάνος, Θοδωρής Δρίτσας, Τάσος Κουράκης και Γρηγόρης Ψαριανός, παίρνοντας απάντηση από τον τότε υπουργό Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη πως δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για τις σχεδιαζόμενες επενδύσεις προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, παρότι πρόκειται για σημαντικό αρχαιολογικό χώρο. Ακολούθησαν καταγγελίες για το θέμα στην Εισαγγελία Νάξου, αλλά απ’ ότι φαίνεται η «θεϊκή» βούληση για μπίζνες εκκλησιαστικού και  «ησυχαστικού» τουρισμού ήταν υπεράνω κάθε ελέγχου…

Advertisements