Οι ναοί του Απόλλωνα Αυγιέα και της Ταυροπόλου Αρτέμιδος. Οι ναοί της Αμαρυσίας Αρτέμιδος και της Αρτέμιδας στην Καισαριανή. 

​Οι έλληνες δε γνωρίζουμε την Ιστορία μας

Είναι ευρύτερα γνωστό πως δίπλα ή κάτω από πολλές εκκλησίες υπάρχουν τα ερείπια κάποιου αρχαίου ελληνικού ναού. Σε αρκετές, μάλιστα περιπτώσεις, οι ίδιοι οι αρχαίοι ναοί έχουν μετατραπεί σε χριστιανικές εκκλησίες. Όποιον ιερέα κι αν ρωτήσουμε γιατί χτίστηκαν χριστιανικοί ναοί πάνω σε αρχαίους ναούς και ιερά θα μας πει πως ήθελαν να «εξαγνίσουν» το χώρο από την «ειδωλολατρία» των «παλιών»  θεών. Αυτό, ίσως, είναι η μισή αλήθεια. Πιθανότερο είναι πως ήθελαν να «ελέγξουν» ή να «εκμεταλλευτούν» την δύναμη των αρχαίων ιερών. Εξάλλου είναι γνωστό και σε ένα μεγάλο βαθμό  επιβεβαιωμένο ότι οι αρχαίοι ναοί ήταν ιδρυμένοι πάνω σε τόπους δύναμης,  σε τόπους οι οποίοι πρόφεραν ηρεμία, γαλήνη, ίαση, οριακά φαινόμενα κλπ.

Ωστόσο, η δύναμη ενός τόπου φαίνεται να «λειτουργεί» σύμφωνα με την «ηθική» αυτών που εγκαθίστανται εκεί. Ή για να το πούμε  διαφορετικά: η δύναμη ενός τόπου γίνεται γόνιμη και δημιουργική, για τον άνθρωπο, όταν αυτός που θα εγκατασταθεί εκεί το κάνει με σεβασμό. Τότε ο άνθρωπος «συντονίζεται» με τη δύναμη, ή έρχεται σε συνάφεια με το «θείο». Διαφορετικά η δύναμη μένει στείρα και δεν αποδίδει. Ο τόπος μπορεί να γίνει περίτρανος και λαμπρός αλλά η δύναμη δεν αποδίδει. Ή μάλλον αποδίδεται, διαχέεται αλλά δεν εκλαμβάνεται. (Η παραπάνω άποψη παρατίθεται αυτούσια από τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο  http://wwwaristofanis.blogspot.gr/2014/01/blog-post_2941.html , όπου  περιλαμβάνεται αδιανόητος σε εύρος κατάλογος χριστιανικών ναών  κτισμένων πάνω στα λείψανα αρχαίων Ελληνικών ναών)

– Οι ναοί του Απόλλωνα Αυγιέα και της Ταυροπόλου Αρτέμιδος

Στην οδό Ευριπίδη υπάρχει το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη του Πρόδρομου, γνωστό και ως Αϊ Γιάννη της Κολώνας, διότι μέσα στην εκκλησία, στον χώρο του ιερού και στο αριστερό του μέρος υπάρχει αρχαίος κορινθιακός κίονας από τον ναό του Απόλλωνα Αυγιέα, ο οποίος βγαίνει πάνω από τα κεραμίδια της εκκλησίας [εικόνα 1] ! Στην βάση της «κολόνας», οι παλιοί αθηναίοι έδεναν πολύχρωμα νήματα και κορδέλες, για να γιατρέψει ο Άι-Γιάννης τις αρρώστιες τους. Πρόκειται για ένα αρχαίο – «ειδωλολατρικό» κατά τη χριστιανική πίστη-  συνήθειο που έκαναν στο ίδιο μέρος οι αρχαίοι Αθηναίοι για να ζητήσουν προστασία από τον Απόλλωνα Αυγιέα!


Ο ναός του Απόλλωνα Αυγιέα (σήμερα εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη της Κολώνας) και ο ναός της Ταυροπόλου Αρτέμιδος, βρίσκονται στο ίδιο ακριβώς γεωγραφικό πλάτος, στις 37 μοίρες, 58 πρώτα και 48 δεύτερα. Η γραμμή που ενώνει τους δύο ναούς (Απόλλωνα και Άρτεμις) είναι 24.959,75 μ. [εικόνα 2]. Και μια υπέροχη σύμπτωση: ο ναός της Ταυροπόλου Αρτέμιδος ο οποίος είναι γνωστός από την  «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη ο οποίος παρέχει πληροφορίες για τον χαρακτήρα και τα δρώμενα που περιελάμβανε η εορτή των «Ταυροπολίων» που τελούνταν προς τιμήν της θεάς, βρίσκεται στο ίδιο ακριβώς γεωγραφικό πλάτος με το ναό Απόλλωνα Αυγιέα στην οδό… Ευριπίδη.

-Οι ναοί της Αμαρυσίας Αρτέμιδος και της Αρτέμιδας στην Καισαριανή
Στο ίδιο ακριβώς μέρος που βρίσκεται το Ολυμπιακό Στάδιο, πριν από 2.500 χιλιάδες χρόνια έκαναν οι Μαρουσιώτες τους δικούς τους Ολυμπιακούς Αγώνες κάθε χρόνο την Άνοιξη! Τότε το Μαρούσι λεγόταν Άθμονον και ήταν ένας από τους δώδεκα Δήμους της Αττικής που είχε ιδρύσει ο βασιλιάς Κέκροπας για να προστατεύσει την Αθήνα από τους επιδρομείς. Πανάρχαιο το Άθμονον κατοικημένο από τα μέσα της δεύτερης προ Χριστού χιλιετίας, φημισμένο για το λάδι και το κρασί του, είχε την τιμή να φιλοξενεί τον ένα από τους τέσσερις περιφερειακούς Ολυμπιακούς Αγώνες που γίνονταν στην αρχαία Ελλάδα. Οι άλλοι τρεις φιλοξενούνταν στους Δελφούς, στη Νεμέα και στον Ισθμό της Κορίνθου. Οι κεντρικοί Ολυμπιακοί Αγώνες γίνονταν στην Ήλιδα στη σημερινή Ολυμπία. Ήταν αγώνες που σφυρηλατούσαν την ιδέα της Ειρήνης και της Συμφιλίωσης και ταίριαζαν «γάντι» στους Αθμονείς που ήταν ο πιο ήσυχος λαός της Αθηναϊκής Συμπολιτείας. 

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Άθμονον λέγονταν Αμαρύσια διότι γίνονταν προς τιμήν της Αμαρυσίας Αρτέμιδος μπροστά στο Ιερό της το οποίο βρισκόταν εκεί που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Νερατζιώτισσας. Στην πεδιάδα που απλωνόταν μπροστά στο Ιερό προς τον νότο, εκεί που βρίσκονται σήμερα οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις, μαζεύονταν κάθε χρόνο την Άνοιξη αθλητές από όλη την Ελλάδα για να τελέσουν τα Αμαρύσια στα οποία δεν γίνονταν μόνο αθλητικοί αγώνες αλλά και μουσικοί και χορευτικοί μέχρι και αγώνες… οινοποσίας! Στη διάρκεια των αγώνων στεφανώνονταν με χρυσά στέφανα οι άρχοντες που είχαν εκτελέσει τα καθήκοντα τους με ζήλο. Οι αγώνες τελούνται με τόση επισημότητα ώστε το Άθμονον γίνεται συνώνυμο με αυτές. Έτσι το τοπωνύμιο Αμαρύσιον, που είχε δοθεί στο ιερό τέμενος της θεάς στην τοποθεσία που τελούνταν τα Αμαρύσια, επισκιάζει σταδιακά το Άθμονον και τελικά επικρατεί για ολόκληρη την περιοχή.

Αδιάψευστοι μάρτυρες ότι το ιερό Τέμενος θεάς Αμαρυσίας Αρτέμιδος  βρισκόταν σε αυτή την τοποθεσία, στην ίδια θέση που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Νερατζιώτισσας είναι ότι, τόσο η  εκκλησία της Παναγίας της Νερατζιώτισσας όσο και τα κοντινά εξωκλήσια του Αγίου Νικολάου και του Αϊ-Γιάννη  είναι κτισμένα με άφθονο αρχαίο υλικό από το ιερό της θεάς, υλικό το οποίο διασώζεται μέχρι σήμερα στην τοιχοποιία τους και όχι μόνο. Επιπλέον, το αρχαίο ορόσημο που βρέθηκε μισοθαμμένο σε μικρή απόσταση από τον Αϊ-Γιάννη τον Πέλικα (που χτίστηκε στη θέση του δεύτερου Ιερού της Αμαρυσίας Αρτέμιδος) με την επιγραφή «ΟΡΟΣ ΤΕΜΕΝΟΣ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ» οριοθετεί και επιβεβαιώνει την τοποθεσία του αρχαίου ιερού. Η επιγραφή είναι το όριο που τοποθετούσαν οι αρχαίοι γύρω από τις ιερές περιοχές και τούτο για να διασφαλίζουν τον χώρο γύρω από τα ιερά από την πιθανότητα καταπάτησής του. 

Ο χρόνος ίδρυσής της Παναγίας Νερατζιώτισσας τοποθετείται στην πρώτη περίοδο της τουρκοκρατίας στην Αττική, δηλαδή μεταξύ 1456–1687. Αναστηλώθηκε το 1923 και κηρύχθηκε «προέχον βυζαντινό μνημείο» με Βασιλικό Διάταγμα. Σύμφωνα με τη χριστιανική πίστη, η  Παναγία η Νερατζιώτισσα είναι ο ιστορικός ναός του Αμαρουσίου, το ευλαβές καταφύγιο όλων των πιστών χριστιανών του εύσημου αυτού και μεγάλου Δήμου της Αττικής, που προσελκύει καθημερινά πλήθη πιστών, τα οποία απευθύνονται στη χάρη της ικετευτικά και ευχαριστιακά για να εκφράσουν τα αισθήματά τους και να ζητήσουν την λύση των προβλημάτων τους.

[Με την επικράτηση του Χριστιανισμού άρχισαν να χτίζονται στο Μαρούσι εκκλησίες ιστορικά μνημεία μοναδικά στην Αττική όπως : (α) η Παναγία η Νερατζιώτισσα που χτίστηκε στα ερείπια του πρώτου Ιερού της Αμαρυσίας Αρτέμιδος• η θεά που κυρίως λατρεύεται στο αρχαίο Άθμονον είναι η Αμαρυσία Άρτεμις, όπως και ο Παυσανίας γράφει: «Αθμονείς δε τιμώσι Αμαρυσίαν Άρτεμιν» (Παυσανίας, «Ελλάδος Περιήγησις», Βιβλ. 1 «Αττικά», 31, 5) , (β) ο Αϊ Γιάννης ο Πέλικας που χτίστηκε στη θέση του δεύτερου Ιερού της Αμαρυσίας Αρτέμιδος , (γ) η  Παναγία η Μαρμαριώτισσα (μετέπειτα Άγιοι Ανάργυροι) που χτίστηκε στη θέση ιερού της ουρανίας Αφροδίτης, προστάτιδας του πλατωνικού έρωτα, του γάμου και της οικογένειας, στην οποία οι κάτοικοι του αρχαίου Άθμονου είχαν αφιερώσει το ιερό, όπου σύμφωνα με την περιγραφή του Παυσανία, υπήρχε άγαλμα της θεάς από παριανό μάρμαρο, έργο του Φειδία, εξ’ ου και το όνομα Παναγία η «Μαρμαριώτισσα» («Το δε εφ’ ημών εστίν άγαλμα λίθου παρίου και έργον Φειδίου δήμος δε εστίν αθηναίοις Αθμονέων, οι Πορφυρίωνα της Ουρανίας φασί το παρά σφίσιν ιερόν ιδρύσασθαι» (Παυσανίας, «Ελλάδος Περιήγησις», Βιβλ. 1 , «Αττικά», 14, 7),  (δ) οι Άγιοι Ασώματοι (Ταξιάρχες) που χτίστηκαν στη θέση επίσης αρχαίου Ιερού, όπου ανάμεσα στις αγιογραφίες του ναού υπάρχει και μία του αγίου… φιλοσόφου Πλάτωνα!]

Η μονή Καισαριανής, ιδρύθηκε τον 11ο μ.χ. αιώνα επάνω σε  ερείπια αρχαίοι ιερού της θεάς Αρτέμιδος. Περιδιαβαίνοντας στον προαύλιο χώρο της μονής (που θεωρείται αρχαιολογικός χώρος) παρατηρούμε ότι υπάρχουν παντού γύρω μας αρχαία σπαράγματα και κομμάτια της πρώτης ιστορίας του τόπου αυτού (αρχαϊκή κεφαλή κριού, μαρμάρινο ανάγλυφο θεάς, αναθηματικοί μικροί κίονες, ενεπίγραφα όστρακα αγγείων). Οι τέσσερις κίονες στον κεντρικό ναό (Εισόδια της Θεοτόκου) που συγκρατούν την οροφή του κτηρίου ανήκουν στον αρχαίο ναό της Αρτέμιδος [εικόνα 3].  Στην μία από τις εισόδους στην μονή, υπάρχει μία πανάρχαια πηγή της οποίας το νερό ρέει μέσα από μία αρχαϊκή κεφαλή κριαριού. 

Ο ναός της Αμαρυσίας Αρτέμιδος (σήμερα εκκλησία Παναγία Νερατζιώτισσα) και ο ναός της  Αρτέμιδος στην Καισαριανή (σήμερα εκκλησία Εισόδια της Θεοτόκου της μονής Καισαριανής), βρίσκονται στο ίδιο ακριβώς γεωγραφικό ύψος, στις 23  μοίρες, 47 πρώτα και 51 δεύτερα. Η γραμμή που ενώνει τους δύο ναούς της Αρτέμιδας είναι 9.505,31 μ. [εικόνα 4]

Advertisements