Νέες ανακαλύψεις Ιερών του Απόλλωνα: Μαντείο Απόλλωνος  Παιάνα στον Κεραμεικό και Ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα στις Αμύκλες Λακωνίας.

image

1. Μαντείο Απόλλωνος Παιάνα (Κεραμεικός)
Η προγραμματισμένη για το 2015 ανασκαφή του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στο «Εκατείον», στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, υπό τη διεύθυνση της Δρ. Jutta Stroszeck και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών, έφερε αναπάντεχα και πολύ σημαντικά αποτελέσματα για τη σπουδαιότητα της λατρείας που λάμβανε χώρα στο ιερό, όσο και για την ιστορία της αρχαίας λατρείας στην Αθήνα.

Συγκεκριμένα, η απομάκρυνση ανεστραμμένης μαρμάρινης ληκύθου («ομφαλού») που βρισκόταν ενσφηνωμένη στο στόμιο φρέατος στην αυλή του ιερού τεμένους του «Εκατείου» / ιερού Αρτέμιδος Σωτείρας, αποκάλυψε το στόμιο ενός πηγαδιού,  επενδεδυμένου εσωτερικά με δακτυλίους από πήλινες ημικυλινδρικές κεραμίδες με μηνοειδείς εγκοπές. Στο εσωτερικό κάθε ενός εκ των δακτυλίων, στο ανώτερο τμήμα, είναι χαραγμένο περιμετρικά, δεξιόστροφα, με κεφαλαιογράμματη γραφή η εξής επιγραφή: «ΕΛΘΕ ΜΟΙ Ω ΠΑΙΑΝ ΦΕΡΩΝ ΤΟ ΜΑΝΤΕΙΟΝ ΑΛΗΘΕC». Ο τύπος των γραμμάτων τα τοποθετεί στους πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους. Η επιγραφή συνιστά μια επαναλαμβανόμενη επίκληση προς το θεό Απόλλωνα, τον οποίο καλεί να αποκαλύψει στους πιστούς αληθείς προβλέψεις για τα μελλούμενα, στο πλαίσιο κάποιου τελετουργικού, προφανώς υδρομαντείας συνδεδεμένης με το φρέαρ στο ιερό.

Το εξαιρετικής σημασίας εύρημα ταυτίζει τη συγκεκριμένη θέση ως το πρώτο και μοναδικό μαντείο Απόλλωνος στην Αθήνα, επιβεβαιώνει τη λατρεία του θεού μαζί με την αδελφή του Άρτεμη. Η ανακάλυψη φέτος περισσότερων από 20 επιγραφών με το ίδιο περιεχόμενο οδηγεί στην ταύτιση του χώρου με μαντείο, όπου υπήρχε ιερό πηγάδι αφιερωμένο στον Απόλλωνα Παιάνα (ως «αρωγό», τον οποίο επικαλούνταν κυρίως σε περίπτωση ασθένειας). Το ιερό βρίσκεται κοντά στο μουσείο, νότια της περίφημης ταφικής οδού.

– Η ευθεία που ενώνει το Μαντείο Απόλλωνος Παιάνα στον Κεραμεικό με τον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, διέρχεται ακριβώς από το ναό του Απόλλωνα Δαφνηφόρου  (σήμερα Μονή Δαφνίου στο Χαϊδάρι). Δηλαδή το  Μαντείο Απόλλωνος Παιάνα στον Κεραμεικό, ο Ναός του Απόλλωνα  Δαφνηφόρου στο Χαϊδάρι και ο Ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς, βρίσκονται στην ίδια ακριβώς ευθεία. (εικόνα 1)

image

– Ισοσκελές είναι το τρίγωνο με κορυφή το Μαντείο Απόλλωνος Παιάνα στον Κεραμεικό και πλευρές έως, α) το Ναό Θουρίου Απόλλωνα (σήμερα εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στη Χαιρώνια Βοιωτίας) (95,12 χλμ) και β) το Ναό του Απόλλωνα Δειραδιώτη στο Άργος (95,29 χλμ). (εικόνα 2).

image

Σημειωτέον ότι το παραπάνω γεωδαιτικό τρίγωνο είναι πρακτικά (και) ισόπλευρο, με πλευρές, 95,12 χλμ , 95,29 χλμ και 94,75 χλμ. Πρόκειται για το δεύτερο ισόπλευρο γεωδαιτικό τρίγωνο στον Αρχαίο Ελληνικό χώρο • το πρώτο (και  σημαντικότερο) είναι το ισόπλευρο γεωδαιτικό τρίγωνο που συνθέτει το εκπληκτικό «Βέλος των Μεγάλων Θεών» (βίντεο εδώ ).

2. Ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα στο λόφο Αγίας Κυριακής στις Αμύκλες Λακωνίας.
Μια δεύτερη σημαντική ανασκαφή που διεξάγεται στην ευρύτερη περιοχή της Σπάρτης • αυτή του Ιερού του Αμυκλαίου Απόλλωνα στο λόφο Αγίας Κυριακής στις Αμύκλες Λακωνίας. Η ανασκαφή του Ιερού του Αμυκλαίου Απόλλωνα που διεξάγεται υπό τη διεύθυνση του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Άγγελου Δεληβορριά, του Σταύρου Βλίζου από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας, φέρνει στο φως ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά ιερά με έναρξη ζωής στα γεωμετρικά χρόνια. Η ερευνητική ομάδα διαφωτίζει αργά αλλά με επιμονή και υπομονή το θέμα του ναού (Θρόνου) του Απόλλωνα, που έχει απασχολήσει πολλούς επιστήμονες μέχρι σήμερα. Η έρευνα πραγματοποιείται κάτω από δυσχερείς συνθήκες, διότι το Ιερό έχει υποστεί εκτεταμένη καταστροφή κατά το παρελθόν.

Ειδικότερα, η συστηματική ανασκαφική έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατά την έναρξη του πενταετούς ερευνητικού προγράμματος Αμυκλών και ολοκληρώνεται αυτό το μήνα αποκάλυψε τη συνέχεια του περιβόλου κατά μήκος της δυτικής πλαγιάς του λόφου της Αγίας Κυριακής, όπου βρίσκεται το ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα περίπου 5 χλμ. νοτίως της Σπάρτης.  Με τις έρευνες αυτές εντοπίστηκαν στην κορυφή του λόφου λείψανα του πρωτοελλαδικού – μεσοελλαδικού οικισμού και προσδιορίστηκε η πρώτη μνημειακή φάση του ιερού στα υστερογεωμετρικά χρόνια με την αποκάλυψη του παλαιότερου περιβόλου.
– Ισοσκελές είναι το τρίγωνο με κορυφή το  Ιερό του Απόλλωνα στην Ανάφη (σήμερα Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής) και πλευρές έως, α) το Ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα  στις Αμύκλες Λακωνίας (310,95 χλμ)  και β) το Ναό & Μαντείο Ισμηνίου  Απόλλωνος στη Θήβα (310,96 χλμ). (εικόνα 3)

image

Advertisements